21 Apr

Yerelleştirme işlemleri ? Gettext II

Birinci bölümde gettext’e değinmeye çalışmıştım. Şimdi bu karmaşık po ve mo dosyaları ile ne yapabileceğimize bakalım.

İlk önce herhangi bir editör ile bir metin dosyası açalım ve birkaç satır metin ekleyelim :

msgid “Start”
msgstr “Başla”
msgid “Stop”
msgstr “Dur”
msgid “Forward”
msgstr “İleri”
msgid “Back”
msgstr “Geri”

ve bu metin dosyamızı tr.po olarak kaydedelim. Şimdi elimizde bir kataloğumuz var, bunu PoEdit ile açarak kaydet düğmesine tıklayalım. tr.po dosyamızın olduğu dizine baktığımız zaman tr.mo dosyamızın oluşturulduğunu görebiliriz.

Şimdi bir düzen sağlamak için klasör yapısı oluşturalım :

– Kodumuzu test edebilmek için bir klasör oluşturalım ve bu klasör içerisinde “yereller” diye bir klasör oluşturalım.

– “yereller” klasörü içerisinde “tr” ve “en” diye iki klasör daha oluşturalım. Son olarak tr ve en klasörleri içerisinde ayrı ayrı LC_MESSAGES klasörü oluşturalım.

– tr.mo dosyamızı yereller/tr/LC_MESSAGES dizinin altına kopyalayalım.

– tr.po dosyamızı kopyalayarak en.po adında bir dosya oluşturalım.

– PoEdit ile aynı şekilde bu dosyamızı da açarak, metinlerin karşılıkları olan çeverileri kaydet dedikten sonra çıkan en.mo dosyamızı yereller/en/LC_MESSAGES dizininin altına kopyalıyoruz.

– Aşağıda vereceğimiz php ve html kodlarını da test için oluşturduğumuz dizine index.php olarak kaydediyoruz.

Burada yapmaya çalıştığımız çok dilli bir medya oynatıcısının tasarımı. Tabi bu medya oynatıcı işlevsel bir medya oynatıcı olmayacak, sadece adı olacak.

index.php

1
2
3
4
5
6
7
8
<table border="0">
<tr>
 <td>Geri</td>
 <td>Durdur</td>
 <td>Başlat</td>
 <td>İleri</td>
</tr>
</table>

Bu oyanıtıcımızın kumanda paneli 🙂 Burada sadece Türkçe kelimeler var, ama biz burada başka diller de olmasını istiyoruz ve bunun için gettexti kullanacağız .

İlk önce kodu biraz değiştiriyoruz :

1
2
3
4
5
6
7
8
<table border="0">
<tr>
 <td><?php echo gettext('Back') ?></td>
 <td><?php echo gettext('Stop') ?></td>
 <td><?php echo gettext('Start') ?></td>
 <td><?php echo gettext('Forward') ?></td>
</tr>
</table>

Artık uygulamamız çoklu dil desteği kazanmaya daha yakın , şimdi diller arasında geçiş yapabilmemiz için bir fonksiyon yazmamız gerekli, tabi gene html kodumuza ek yapmamız gerekli :

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
function diliDegistir($dil){
 switch($dil){
     case 'en':
             // setlocale için ayrıca yazacağım
             setlocale(LC_MESSAGES, 'en_US.utf8');
             textdomain('en');
             break;
     case 'tr':
             setlocale(LC_MESSAGES, 'tr_TR.utf8');
              textdomain('tr');
             break;
 }
}

Şimdi index.php dosyamızın son haline bakalım :

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
<?php
header('Content-Type:text/html;charset=utf8');
// bindtextdomain çeviri klasörlerimizin yerini belirtmek için
bindtextdomain("tr", "yereller");
bindtextdomain("en","yereller");

function diliDegistir($dil){

 switch($dil){
     case 'en':
             // setlocale için ayrıca yazacağım
             setlocale(LC_MESSAGES, 'en_US.utf8');
        // dili ayarlıyoruz
             textdomain('en');
             break;
     case 'tr':
             setlocale(LC_MESSAGES, 'tr_TR.utf8');
              textdomain('tr');
             break;
 }
}
if(isset($_POST['dil'])) {
   diliDegistir($_POST['dil']);
}
?>
<table border="0">
<tr>
   <td colspan="4" align="right">
     <form method="post">
       <select name="dil" onchange="document.forms[0].submit();">
         <option value="en" <?php if($_POST['dil']=='en') :?> selected="selected" <?php endif;?>>ingilizce</option>
         <option value="tr" <?php if($_POST['dil']=='tr') :?> selected="selected" <?php endif;?>>Türkçe</option>
      </select>
     </form>
   </td>
</tr><tr>
 <td><?php echo gettext('Back') ?></td>
 <td><?php echo gettext('Stop') ?></td>
 <td><?php echo gettext('Start') ?></td>
 <td><?php echo gettext('Forward') ?></td>
</tr>
</table>

Evet sonunda, çok dil destekli bir medya oynatıcının tuşlarını oluşturduk 🙂
Konunun devamı olan bindtextdomain ve setlocale fonksiyonlarına daha sonra değineceğim. Ayrıca bu konu ile ilgili söylemem gereken ufak birkaç ipucu var.

Güzel günler dileği ile, hoşça kalın.

Not : Konuda anlatılmış dosyaları buradan indirebilirsiniz.

20 Apr

Yerelleştirme işlemleri – Gettext

Bundan önceki yazıda kısa zaman içerisinde bu konu ile ilgili yazı yazacağımı duyurmuştum. Ama ne yazıkki işler planladığım gibi gitmedi ve zaman probleminden dolayı yetiştiremedim.

Evet, nerde kalmıştık. Uygulamamıza çoklu dil desteği vermek istiyoruz. Bunun için kendimiz de birşeyler yapabiliriz.
Örneğin farklı dillere ait mesajları bir arrayde tutabilir ya da bir xml dosyasına depolayabiliriz.
Bu ve buna benzer birçok örnek gösterilebilir. Ama açık kaynak dünyasının bizlere armağanı gettext ( GNU Uluslararasılaştırma ve yerelleştirme kütüphanesi)’i ele alacağız burada.

Gettext’de kullanılacak olan farklı dillerde yazılmış mesajlar mo dosyalarında saklanırlar. Bu dosyalar bir editör yardımı ile düzenlenebilen ( en çok bilinen ve kullanılanı PoEdit’dir) po dosyalarından oluşturulur. Bu editörler po formatından mo formatına çevrim işini yapabilmektedirler.

Birazcık karıştı sanırım, açıklamaya çalışarak devam edelim. Az önce sondan başa doğru gelmiştim, şimdi baştan başlayıp sona doğru gideyim :

po dosyalarının içeriği şöyledir :

msgid “Welcome to My PHP Application”
msgstr “PHP uygulamama hoş geldiniz”

msgid “Have a nice day”
msgstr “iyi günler”

Bu dosya msgid ve msgstr anahtarlarının başı çektiği kelimeler ile oluşturulur. Eklenecek her bir yeni kelime veya cümle bu yapıya sadık olmalıdır, yani msgid çevrilecek olan metin, msgstr ise çevrilmiş metindir. Bu katalog dosyalarını PoEdit gibi editörler yardımı ile açarak düzenleyebiliriz. Sonrasında kaydet dediğimizde bizim ihtiyacımız olan mo dosyasını oluşturacaktır.
Editör yardımı ile yeni çevri metni ekleyemeyiz, yani po dosyasında msgid ve msgstr anahtarları ile oluşturduğumuz çeviri metinlerine yenisini ekleyemeyiz. Sadece çevri metnini düzenleyebiliriz. eğer yeni bir metin çifti eklemek istiyorsak bir yazı editörü ile açıp bunları eklemeliyiz.

PoEdit gibi editörlerin po dosyasına metin çifti ekleyememesinin sebebi görevler ayrılığı. Yani bu dosyayı açmış kişiye sadece “Have a nice day” metninin çevrisini yazma olanağı tanıyor, böylece çevirmenin dosya yapısını değiştirmesinin önüne geçmeyi planlıyor.

Tabi po dosyasını PoEdit ile açmak ile bitmiyor, burada bazı ayarlar yapmamız gerekli. Menüden çevirisi yapılacak dile uygun karakter seti seçilmeli, hangi programlama dili için kullanılacak ise o seçilmeli. Ayrıca başka bilgiler (çevirmenin adı emaili vb) de eklenebilmektedir.

Aşağıda örnek bir katalog ve katalog ayarı bulunmaktadır :

Gördüğünüz gibi msgid msgstr kelime çiftleri ile oluşturduğumuz katalog editörde böyle görünmekte. Aşağı bölümde bulunan çeviri metnini değiştirip kaydederek istediğimiz çeviri metinlerini içeren mo dosyalarını elde edebiliriz.

Şimdilik bunu burada kesip, daha sonraki yazımda bu mo dosyasını nasıl kullancağımızı işleyeceğim.

30 Mar

PHP ile yerelleştirme (localization) işlemleri

Uygulamanız genişledi veya genişleyip yayılacak potansiyelde hazırlanması gerekiyor. Genişlemekten kastımız, yerel dilimiz haricinde başka dilleri de destekleyebilir olmasını istiyoruz.
Diğer ülke kriterlerine uygun zaman ,para ,ölçü birimleri, sitedeki mesajların / yazıların tercümeleri şu an aklıma gelmeyen, bu konu ile alakalı birçok şey, yerelleştirme işlemlerinin içerisinde yer almakta.
PHP’de bu işlemleri yapmak için birçok kütüphane mevcut :

  • Enchant
  • FriBiDi
  • Gettext
  • i18n
  • iconv
  • intl
  • Multibyte String
  • Pspell
  • Recode
  • Unicode

Gerçi bu eklentiler, PHP tarafından “İnsan Dilleri ve Karakter Kodlaması Desteği ” olarak gruplandırılmış olsa da, yerelleştirmede kullanacağımız araçlar olduklarından, bunları yerelleştirme kütüphanesi olarak kabul etmek yanlış olmaz sanırım.
Bu eklentilerin hepsini kullanma şansım olmadı, ama yeri geldikçe bunlara değinmeye çalışacağım. Gerçi iconv ile ilgili bir yazı yazmıştım.
Şu anda planda i18n ve Gettext var. İlerleyen bir iki gün içerisinde, toparlayabildiğim kadarı ile, örneklemeli olarak anlatmaya çalışacağım.
Bundan önce bilmenizde fayda var, işlemlerimde Linux (Ubuntu/Debian) işletim sistemini baz alarak anlatacağım. Eğer daha önce Linux kurmadı veya kullanmadı iseniz, en azından sanal makina üzerinde kurarak örnekleri ve sonrasında php geliştirme ortamı için kullanabilirsiniz.
Şahsen bir php geliştiricisinin mutlaka linux üzerinde geliştirme yapması gerektiğini düşünüyorum. Bunun nedenini uzun uzun anlatmak yerine, kullanmanızı ve kullandıkça faydalarını gördükçe anlamanız daha güzel olacaktır diye düşünüyorum.
Konunun devamı olan gettext’de görüşmek üzere.
Hoşça kalın.